BaŞakHaber

Ebeveynlerin eğitim çağındaki çocuklara tutum ve davranışları

Ebeveynlerin eğitim çağındaki çocuklara tutum ve davranışları
Canan İSSİYIL( canan0871@gmail.com )
Canan İssiyil Kimdir? Sosyolog /Aile Danışmanı/Çocuk Gelişimi Ve Eğitimi/Eğitim Öğrenci Koçu Arel Üniversitesi Çocuk Gelişimi Programından sonra İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Bölümünü bitirmiştir. Biruni Üniversitesi Aile Danışmanlığı Sertifika Programını tamamlayan İssiyil Psikoterapi eğitimlerini sürdürmektedir. Umut ve Temas Odaklı Evlilik Terapisi Kısa Süreli Çözüm Odaklı Psikoterapi Kişilik Bozuklukları Psikoterapisi Masal Terapisi Uygulayıcısıdır. SERTİFİKASYON: Enneagram (Mizaca Göre Kişilik Tipleri) Uzmanlığı Bilgi Üniversitesi Icf Onaylı Eğitim Ve Öğrenci Koçluğu MMPI Kişilik Testi Uygulayıcısı Objektif Çocuk Zekâ Değerlendirme Testleri Uygulayıcılığı Yönetim ve Organizasyon Etkili İletişim ve Beden Dili 360 Derece Performans Değerlendirme Eğitimi gibi pek çok sertifikaya sahiptir Canan İssiyil çeşitli kurumlarda seminerler vermiş ve vermeye devam etmektedir. Aile içi çatışmalar ve çözüm yolları, ergen - ebeveyn problemleri, öfke problemleri, zaman yönetimi, iletişim ve motivasyon, öğrenci odaklı ders çalışma yöntemleri, Ennagram (mizaca göre kişilik tipleri) uygulamalarına yönelik iş kariyer eğitim program ve seminerleri gibi pek çok alanda danışmanlık ve eğitim hizmeti vermektedir.
262 views
23 Mayıs 2021 - 23:07

Bugünkü yazımı  koçluk yaptığım öğrencilerimin yakınmaları üzerine yazma gereği duydum faydalı olması dileğiyle;

Kimi ebeveynler İlkokul çağına gelene kadar çocuğun normal gelişimini üstün bir beceri ya da zekâ göstergesi olarak düşünür. Motivasyon ötesi bir yaklaşımla çocuğu yüceltir. 0-7 yaş döneminde çocuğun her davranışını üstün zekâlı olmasıyla bağdaştırıp adeta kendince zekâ testi yapar. Ebeveynin yüksek beklentisiyle ilkokula başlayan çocuk öğrenim hayatı boyunca yaşadığı her bocalamada anne babanın olumsuz tepkisine maruz kalabilir. Yedi yaş öncesi zekâsıyla gurur duyup böbürlendiği çocuğunun hiçbir eksiğine tahammül edemeyen mükemmeliyetçi ebeveyn; çocuğu kurduğu olumsuz cümlelerle değersizlik, suçlanma, yetersizlik, özgüvensizlik, kıyaslama gibi ömür boyu kalabileceği başarısızlık kuyusuna atabilir. Elbette bilerek ya da isteyerek yapmaz. Çoğu zaman tek isteği çocuğunun başarısını görmektir. Kimi ebeveyn farkında olmadan kendi bakım vereninden kodladığı beceriksizsin tembelsin gibi sözlerle çocuğu manuple edebilir. Ona göre çocuğun hayatta başarılı olmasının tek yolu ebeveynin onun olumsuz her durumunu eleştirmesinden geçer. Çünkü bu güne kadar öğrendiği tek doğru yöntem budur. Elinde telefonla oyun oynayan çocuğa çocuğum kitap okusana dediğinizde hangi çocuk ‘’aaaa anne çok haklısın ne kadar zararlı boş bir şeyle meşgulüm hemen bırakayım da 500 sayfalık… kitabı bitireyim’’ der. Biliyorum duymak istediğiniz cevap bu. Bazen yakın cevaplar alsanız da telefon tablet kullanımı bağımlılık haline dönüşen bireyde bunu duymanız pek de mümkün değil. Peki,0-7 yaş döneminde her davranışını abartıp  böbürlendiğiniz o çocuk ne oldu da yetersiz tembel beceriksiz oldu? Çocuğunuzun birden bire zekâsı zarar mı gördü yoksa sizin çocuğa yüklediğiniz başarı odaklarının gerçekçi olmadığını ve size ait olduğunu mu gördünüz?

Birde yaşıtlarıyla kıyaslama var ki pek çok ebeveyn aslında motive etmek amacıyla örnek verdiğini söyler. İyi niyetinden hiç şüphem yok ancak motivasyon biçimi çocuğun yaşıtlarıyla kıyas etmek olmamalı

Çocuğunuz size ayda ne kadar para kazandığınızı sorduğunda siz cevaben örneğin beş bin lira kazandığınızı söylemiş olun. Çocuk babasına ‘’ hayır baba bu yetmez bak Ahmet amca on bin lira kazanıyor. Olmadı bu yeterli değil  bir dahaki ay on bin lira kazanmanı istiyorum’’ deseydi ne hissederdiniz? Tanıdık geldimi?

Çocuk doğduğunda herkes birilerine benzetir. Anne bana benziyor derken baba aslan oğlum kızım tıpkı babası diyerek kendine benzemesini ister.Ve bununla övünür.Okul çağında da bu durum farklı beklentilerle sürer aslında. Ben senin yaşındayken şöyle yapardım böyle başarılıydım başımı dersten kaldırmazdım diyerek farklı biçimde yine kendine benzemesini ister. Çocuğunun yeteneklerinin ilgi alanlarının özellikle gelişen çağa bağlı olarak değişimini görmek istemez. Oysaki her çocuğun öğrenme stili farklıdır zekâ tipi mizacı becerileri yeterlilikleri yaşıtlarından kardeşlerinden ve sizden farklıdır. O kendine münhasır ve biricik yaratılmıştır. Onun yaratılış mizacına müdahale etmek söz konusu değildir. Ancak karakterini doğumdan itibaren siz ve çevresel faktörler belirler ve şekillendirirsiniz. Onu başkalarıyla kıyaslamak onun kimliğini varlığını reddetmekle eşdeğerdir. Değersizlik hissinin kodlandığı durumlardan biriside kıyastır. Bunu biri size yaptığında ne hissederseniz çocuğunuzda aynısını hisseder.Her canlı kendine özel kendine has benzersiz yaratılmıştır. Ve olduğu gibi kabul edilmek ihtiyacındadır.Değersizlik hisseden çocuk; kendilik algısını yetersiz beceriksiz işe yaramaz zaten ben yapamam ki olarak bilinçdışında kodlar. Böylelikle yaşam içinde pek çok durumda bu kodu bilinçsiz bir kabulle kullanır ve kendi kendine ket vurmaya başlar. Oysa doğuştan mental bir durum yoksa tam ve bütün yaratılmıştır.

Ebeveynin çocuktaki pozitif yönleri  güçlendirmek yerine kendince yeterli bulmadığı becerileri yetenekleri eleştirmesi çocuktaki motivasyonu baltalar.

Pek çok ebeveyn geçmişte gerçekleştiremediği idealleri çocuk üzerinden gidermeye çalışır. Savunma olarak da ben yapamadım şartlar uygun değildi al sana bir sürü imkân hadi yap der. Çocuk bu psikolojik yükü çoğu zaman kaldıramaz.Özellikle meslek ve okul seçimlerinde pek çok öğrenci kendi istekleri doğrultusunda seçim yapamaz.Bu yüzden ülkemizde pek çok insan kendi seçimi olmayan mutsuz olduğu işlerde çalışmaktadır.Dayatılan hiçbir imkân gerçek başarıyı getirmez. Çocuğun yeteneklerini doğru tanımlamak gelişimi yönünde doğru tercihlere yönlendirmek gelecekte mutlu bireyeler olmasını destekler.

Nasreddin hocadan aldığım bu hikâye aslında her şeyi ne güzelde anlatmış:

Nasreddin hoca yolda bir leylek bulmuş alıp eve getirirken yolda hocayı elinde leylekle görenler ‘’Hocam kuşu nereye götürüyorsun ’’ deyince hoca elindekine bakıp kuşa benzetememiş garip garip bakmış. Daha önce hiç leylek görmemiş olan hoca leyleğin uzun gagası ve bacaklarını çok yadırgamış. Leyleğin gagasını bacaklarını kırpıp kısaltmış. Sonra da yüksekçe bir yere koymuş karşısına geçip şöyle bir bakmış yaptığı işten memnun, seslenmiş:

“Bak işte şimdi kuşa benzedin

Ebeveyn çocuğu o kadar idealize eder ki yaşıtlarıyla kıyaslarken motive ettiğini savunsa da bu durum çocuk için beğenilmeyen işe yaramayan bir değersizlik ifadesidir. Üstelik pek çok ebeveyn beceremediğini düşündüğü pek çok şeyin sorumluluğunu çocuğa vermez ya da kendisi üstlenir.(Dur sen yapamazsın ben yaparım durumu).Her çocuk farklı alanlarda başarı gösterebilir önemli olan onu seçimleri noktasında desteklerken potansiyelini kabul edip saygı duymaktır. Başarı; merdivenleri çıkmaktır; bitiş noktası ise sonuçtur. Merdiven çıkarken çaba harcayan çocuk için sonuç ne olursa olsun takdir edilmesi gereken verdiği emektir, gösterdiği çabadır. Üçüncü basamakta eleştirdiğiniz çocuk kalan basamakları çıkmak istemeyecek ve yarıda yorulup bırakacaktır.Çocuğunuza başarabileceğiyle ilgili farkındalık kazandırmak, kendi yetenek ve kapasitesini keşfetmesinin yolunu açmak ve yorulduğunda yanında olduğunuzu gerektiğinde elinden tutacağınızı bilmesi çok ama çok kıymetlidir.

Zihnimizden günde altmış bin düşünce geçer bunlardan kırk beş bini olumsuzdur. Geçmişteki olumsuz deneyimlerimiz ve gelecek için yaşadığımız kaygılarımız olumsuz düşünceleri besler. Pek çok zaman çocuklarımıza yaptığımız baskıların altında bu olumsuz düşünceler yer alır.Yapabilirim inancı zihinde çok az bir yüzdedir. Bunu harekete geçirmek yerine kendi pişmanlık ya da kaygılarınızı çocuklarınıza yüklemek onların kendilik algısına ulaşmasını engeller. Ve farkında olmadan kendi hayatını değil sizin geçmişinizi yaşamayı seçer.

Her çocuk başarılı olmayı ister ve bu inançtadır; yeter ki siz onlara dayatan değil yolunda eşlik eden olun

Sevgi ve Başarı Dileklerimle..

Canan İssiyil
Sosyolog/Aile Danışmanı/Öğrenci Koçu

Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız.