BaŞakHaber

BİR NARSİSTE MARUZ KALMAK – 2

BİR NARSİSTE MARUZ KALMAK – 2
Canan İSSİYIL( canan0871@gmail.com )
Canan İssiyil Kimdir? Sosyolog /Aile Danışmanı/Çocuk Gelişimi Ve Eğitimi/Eğitim Öğrenci Koçu Arel Üniversitesi Çocuk Gelişimi Programından sonra İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Bölümünü bitirmiştir. Biruni Üniversitesi Aile Danışmanlığı Sertifika Programını tamamlayan İssiyil Psikoterapi eğitimlerini sürdürmektedir. Umut ve Temas Odaklı Evlilik Terapisi Kısa Süreli Çözüm Odaklı Psikoterapi Kişilik Bozuklukları Psikoterapisi Masal Terapisi Uygulayıcısıdır. SERTİFİKASYON: Enneagram (Mizaca Göre Kişilik Tipleri) Uzmanlığı Bilgi Üniversitesi Icf Onaylı Eğitim Ve Öğrenci Koçluğu MMPI Kişilik Testi Uygulayıcısı Objektif Çocuk Zekâ Değerlendirme Testleri Uygulayıcılığı Yönetim ve Organizasyon Etkili İletişim ve Beden Dili 360 Derece Performans Değerlendirme Eğitimi gibi pek çok sertifikaya sahiptir Canan İssiyil çeşitli kurumlarda seminerler vermiş ve vermeye devam etmektedir. Aile içi çatışmalar ve çözüm yolları, ergen - ebeveyn problemleri, öfke problemleri, zaman yönetimi, iletişim ve motivasyon, öğrenci odaklı ders çalışma yöntemleri, Ennagram (mizaca göre kişilik tipleri) uygulamalarına yönelik iş kariyer eğitim program ve seminerleri gibi pek çok alanda danışmanlık ve eğitim hizmeti vermektedir.
199 views
14 Haziran 2021 - 2:18

İki bölümde bitirmeyi düşündüğüm yazının bugünde bitememiş olması benim detaycılığımdan mı yoksa konunun geniş çerçevesinden mi bilemiyorum. Ancak yazdıkça tomurcuğun açması gibi açılan kısımların eksik kalmasını istemedim.

Bir danışanımdan duyduğum şu cümle ne kadar çok içerik barındırıyor ‘’bir tek ben bunu yaşıyorum sanıyordum ; oysa bir narsistin kurbanı olduğumu anladığımda ne kadar çok kadın buna maruz kalıyormuş farkına vardım. Yalnız olmadığımı bilmek bu toksik ilişkiden çıkmamı sağladı’’

Farkındalık hayatınızı değiştirir kaldığımız yerden devam edelim…

Türk Dil Kurumu‘na göre, narsisizmin karşılığı özseverlik. TDK, özseverlik kelimesini “kişinin kendi bedensel ve ruhsal benliğine karşı duyduğu hayranlık ve bağlılık, narsistlik, narsisizm” olarak tanımlıyor.

Geçen haftaki yazımda  bahsettiğim ‘’yaralarımıza dokunulması’’ konusu ilişkilerimizde nasıl kullanılır bir narsist bunu kendi menfaatine nasıl çevirir bu hafta buna bakalım istedim.

Narsist ilişki içerisinde bulunduğu kişinin ihtiyaçlarını analiz  etmeyi çok iyi bilir. Kendi çocukluk yaşantısında bunu gayet iyi öğrenmiştir. Hayal bile edemeyeceğiniz çok zekice manevraları vardır.

Haberlerde şahit olduğumuz ya da çevremizde neden bunca baskıya sözlü ve fiziki şiddete maruz kaldığı halde hala ilişkiyi sürdürüyor diye sorguladığımız durumların altından ne yazık ki çoğunlukla bağlanma problemleri ve kişilik bozuklukları çıkıyor.

İlişkide olduğunuz kişilerde bazı bencil davranışları narsistlik olarak nitelemek ya da tam tersi narsistliği yok saymak adına bencillikle yorumlamak yanıltıcı olabilir. Çok fazla deneyimden yola çıkarak biliyorum ki narsist ile  birlikte olan  kadın bağımlılık  geliştirdiği partnerinden vazgeçme endişesiyle bu tarz yazıları okumaktan bile kaçınmakta. Çünkü ilişkiye o kadar emek ve ödün vermiştir ki orası artık sonuna kadar gidilip  zafer elde edeceğini düşündüğü bir savaş alanıdır. Bir  ilişkide  narsist kötülük yapmak niyetiyle yola çıkmaz ; onun tek derdi büyüklenmeci yapısının tatmin olmasıdır. Manipülatif davranışlarla kendine bağımlı olan kişiden sürekli sevgi alarak beslenir böylelikle üstün olma özelliği onaylanacaktır. Sizin için yaşadığınız ilişki  yetersizdir sizi tatmin etmiyor ayrıca kötü hissettiriyordur. Buna rağmen neden bu toksik ilişkide kaldığınızı sürekli kendinize sorarsınız.

Şu bir gerçek ki  narsist bir avcı; ilişkide olduğu herkes onun için birer kurbandır.

Dr. Fuat Beşkardeş Stokholm sendromu (Celladına aşık olma) şu şekilde anlatır. Bu sendromun ortaya çıkmasının temel nedeni, hayatta kalma içgüdüsüdür. Dış dünyadan tamamen soyutlanan kurban, ihtiyaçları için kendisine baskı yapan kişiye bağımlı olduğunu hisseder. Saldırganın yaptığı küçük iyilikler kurbanın gözünde büyür, zamanla kurban kendisini saldırganın yerine koyup olayları onun gözünden görmeye, yaptıklarına hak vermeye başlar. Kurban tarafından baskıcının şiddet eğiliminin tamamen göz ardı edilmesi sonucunda, içinde bulunulan tehlike de reddedilir. Kurban, tek olumlu ilişkisinin şiddet gösteren ile kendi arasında olan olduğunu düşündüğü için bu ilişkiyi de kaybetmek istemez ve dolayısıyla saldırgandan ayrılması gittikçe zorlaşır.Rehinelerin, kendilerini esir alanların duygularını anlama noktasına gelmeleri ve kendisini rehin alan kişilerle geçirdikleri sürenin sonunda onlara yardımcı olmaya başlaması ve nihai olarak da onlarla özdeşim kurmalarına Stockholm Sendromu denmektedir. Bu sendromun anlamını genişleterek insanın kendisini zora sokan, üzen koşulları benimsemesi, savunması ve bu koşulları yaratan nedenleri görmemesi, ezenin yanında yer alması olarak da tanımlayabiliriz.

Hani gerçek hastaların hasta ettiği insanlar psikolojik destek alma ihtiyacına girer deriz ya işte ‘’Celladına Aşık ‘’olan kişinin kaçınılmaz durumu budur.

Narsistin başlangıçtaki sevgi bombardımanı bağımlı ya da değersizlik şeması yoğun olan kadının başını döndürür. Bir anda yücelten sizi çiçeğe hediyeye boğan partnere aşık olursunuz. Bugüne kadar sizi bu denli yücelten biriyle hiç karşılaşmamışsınızdır. Değersizlik şeması olan kadınlar ufacık bir iyiliğe karşı bile çok yoğun minnet duyguları besleyebilir. Narsist gözüne kestirdiği avını elde etmek için önce love bombing dediğimiz iltifatlar hediyeler yüceltmelerle sizi etkiler inanılmaz mutlu eder. Bu yoğun ilgi ve değer çöldeki susuzluğunuza şelaleden akan su gibidir hep aksın hiç kesilmesin istersiniz. Çünkü akan su hayat vermiştir. Muhatabına bugüne  kadar ve bundan sonra karşılaşacağı en iyi partner gözüyle bakan kadın büyülü bir yolculuğa çıkmıştır. Bu zamana kadar neden karşılaşmadık seninle diye onsuz geçen günler için hayıflanır. İdeal partner olarak gördüğü kişi için bana bu kadar değer vermese böyle davranmazdı diye düşünür; oysaki narsist ilişkide hedeflediği kişiyi nasılda elde ettiğiyle alakalı kendi başarısına odaklıdır. Bir nevi oyun oynuyordur ; orda maddi manevi bir çıkar keşfetmiş ve onu elde edip başarısını kendine kanıtlamak istiyordur. Her yol  mübahtır diyerek hedefini kendine aşık edene kadar muhteşem bir aşığı oynar. Başlangıçta senin için yaptıkları o kadar yücedir ki bugüne kadar  kimsenin yapmadığı güzelliktedir. Narsist çok iyi analiz yapar seni ağına düşürdüğünü anladığında değersizleştirmeye başlar. Senin beklentilerini zaaflarını fark etmiş sevgi ilgi değer açlığını öyle yoğun bir şekilde doldurmuştur ki artık bu doyumu başkasında bulamayacağını düşünür ve ilişkiye bağımlı hale gelirsin. Bir süre sonra herkesten uzaklaşır olumsuz her  duruma rağmen tüm dünyanı ona adarsın. Sana ‘’sen aslında çok iyisin ama çevrendekiler seni hak etmiyor’’ fikrini yerleştirerek kurbanını yalnızlaştırır. Seni bu kadar sevip iyiliğini düşünen birisine inanmayı seçer manüplasyonlarının esiri olur tüm çevrenden uzaklaşırsın.Amacı  gözünü açabilecek  kişileri senin hayatından çıkarmaktır. Biz birbirimiz olalım kimseye ihtiyacımız yok demek için çevrendekileri kötüleyerek senden uzaklaştırır. Sen ise sana değer verdiğini seni koruduğunu zannedersin çok zalimce bir plan değil mi? Bir insan senin geçmişini aileni senden uzaklaştırmaya çalışıyorsa senin iyiliğini düşünmüyordur. Üstelik seni sana aciz zavallı başkalarının tuzaklarını göremeyecek kadar saf göstererek her yerden ahtapot gibi saran bu adama o kadar inanırsın ki her isteğini yerine getirirsin. Özgüvenini seni değersizleştirerek çalar fark etmezsin. Hatta bazen kendine ben bu kadar özgüvensiz korkak değildim ne oluyor bana diye sorarsın. Mevki sahibi kariyerli olmanın da bi önemi yoktur. Pek  çok alanda üstün başarılar gösteren biriyken  onun yanında neden bu kadar  aciz ve zavallı olduğunu anlamlandıramazsın.Başarılarını becerilerini öyle küçümser ve yok sayar ki yaptıklarını  sürekli onun gözüne sokma ondan onay ve takdir alma ihtiyacı duyarsın. Başkalarının seni takdir etmesi önemini yitirir sadece ondan beklersin alamadıkça daha çok değersiz hissedersin değer alabilmek umuduyla yeni başarı ve becerilerini ona sunar bir kısır döngüde çırpınır durursun.

Kendini değersiz eksik gördükçe sırf o başlangıçtaki değeri görmek için suçluluk psikolojisine girer ona daha da bağımlı hale gelirsin. O isteğine kavuşmuştur artık manüplatif davranışlarıyla  seni adeta parmağında oynatır. Sen aşk zannettiğin bu döngünün içinden çıkmak istedikçe iyice batarsın. Bulunduğun yer artık bir bataklıktır.  Narsist istediğini elde ettikten sonra bir anda ilgiyi azaltır. Çölde susuz kalmaktan korkar o panikle sağa sola savrulursun. Başlangıçta göklere çıkaran narsistin ilgisi bitmesin diye ne istiyorsa hatta istemediklerini bile kendinden ödünler vererek yaparsın. Narsist bu, ilgisi de verdiği değerde nisan yağmuru gibidir. Love bombing yağmuru durmuş kuraklık başlamıştır. Sense artık onun için herhangi bir kurbansındır. Partner bir anda telefona çıkmaz geç cevap verir tersler rahatsız etme düş yakamdan  gibi cümleleriyle sana kendini kötü ve suçlu hissettirir. Bir görünür bir yok olur seni bir yüceltir bir paraşütsüz uçurumdan bırakır. Ne yapacağını nasıl davranacağını şaşırır kalırsın. Adeta boynuna bir lastik bağlamış sen uzaklaşmak  istedikçe  lastik bir anda seni geri ona yapıştırır. Bir yandan o grandiyoz narsist tavırları kabardıkça senden uzaklaşırken diğer yandan da aslında hiç sahip olmadığını bildiği güzel hasletler için kurbanından övgü alarak beslenmeyi sürdürür. Gel git süreçlerinden alacağını alır ve başka avları keşfetmeye doğru ilerler. Sen düşünmeye kendinde kusur aramaya başlarsın. Acaba şu söylediğime mi alındı yeterince ilgilenemedim mi diye kendini sorgular durursun. Çünkü sevdiğin kişi gözünde  kusursuzdur. Tüm becerilerini bakım ve güzelliğini ispatlamaya çalıştıkça o görmezden gelerek seni iyice değersizleştirir. Seninle yapacağı bir çok paylaşımı aktiviteyi başkalarıyla yaparak sana ‘’ ben buna layık değilim’’ inancını yerleştirir. Böylelikle kendi eksiklerini sorgularsın. Yaptıklarını yetersiz görüp onun egosunu daha çok besleyecek davranışları yapmaya çabalarsın. Ona beklentilerini anlatmaya çalışmak işe yaramaz çünkü narsistin empati kurma becerisi yoktur sen derdini anlatmaya çalıştıkça o seni gözünde küçültür. Sen ne yaparsan yap  onun için  kötü gereksizsindir ve onun gibi muhteşem bir adama layık olmadığın gibi artık onu kaybetmişsindir. Yeni kurbanını bulan narsist seni her yerden engelleyip hiçbir açıklama yapmadan çoktan gitmiştir. Narsist giderken seni sorularla  bırakır  çünkü ilişkinizin bittiğinden haberiniz bile yoktur.  Onun gözünde sen açıklama yapmaya değer kıymette değilsindir; bu yüzden kendi kendine sessizce gitmiştir.

Sen bu beklenmedik durumda panikler bir cevap alabilmek adına  yeni bağımlılıklar geliştirmeye başlarsın. Neden durduk yerde engelleyerek gittiğini anlamak için çeşitli mesajlaşma yollarını dener, sosyal medyadan takibe alır telefon başında esir olursun. Seni engellemiştir çünkü yeni kurbanını kaybetmek istemez ve sanki sen onların arasına giriyomuşsun gibi seni yeni partnere peşini bırakmayan biri olarak gösterir. Bir yandan da bu durumu çıkarları doğrultusunda kullanır. Yeni partnere ben tercih edilen peşinde koşulan biriyim bana değer ver sakın beni kaybetme kaybedersen sende böyle olursun alt mesajını verir. Yeni ilişkisinde bile sizi kullanır.

Eğer gittiği yerde umduğunu bulamadıysa yeniden engelleri kaldırır bir anda hiçbir şey olmamış gibi kapılarını size açar ’’ welcome’’ diyerek  kabahatini örtmek adına’’ seni ilişkiye ben alarak lütufta bulunuyorum’’ mesajını verir.

Yaptıklarının bilincinde olan narsist  döndüğünde  reddedileceğini hissederse geri gelmeye cesaret edemez çünkü reddedilmek onun bütün kanatlarını kırar.

Bir narsiste sınır koymak onun için büyük bir tehdittir, bunu yaptığınızda sizi mutlaka cezalandırır.

Örneğin;

Sizi her özel gününüzde türlü bahanelerle  ya yalnız  bırakır yada orda olmak zorundaysa o günü rezil etmek için elinden geleni yapar. Burnundan getirir ve buna da ben özel gün kutlamam kılıfına yerleştirir; oysaki  kendi özel gününde sürprizlere açıktır. Narsist sürekli hata yapar sonra  kendini affettirmek için ağlayarak yalvarır çünkü alternatif yoksa boşlukta kalmıştır buda onu panikletir. Ancak bir süre sonra yine aynı yapıya döner çünkü o elindeki değil daldaki kuşu ister. Sen iyi niyetli affettikçe ona yine yaparım ehliyeti verirsin. Herkes hata yapıp özür dileyebilir ancak narsist bunu ilişki rutini haline getirir. Dönmüştür çünkü gittiği yerde narsistliği yüceltilmemiştir kendini besleyememiştir. Yani seninle ya da duygusallıkla yakından uzaktan ilgisi yoktur o yine kendi aç benliğindeki grandiyozitesini doyurmaya gelmiştir. Sen eğer o giderken seni suçladığı durumlar için evet şimdi hatalarımı telafi edebilirim bana bir şans daha verdi diyorsan bataklığa balıklama atlamışsındır. Helvasını kavurduysan  narsiste bir daha bu şansı vermemelisin. Peşimde koşsun biraz süründüreyim yada bu sefer iyi olacak hayaliyle  yanılan sen olursun.Çünkü narsist empati kurmaz onun sadece kendi arzuları vardır.Sen en iyi ihtimalle onun için  yara bandısındır.

Narsist pişmanmış  gibi yapar oysaki gerçek pişmanlık  aynı hatayı tekrar ettirmez. Sağlıklı bir ilişki rutininde gidip gelmeler yoktur. Kişi sürekli olarak hata yapıp özür diliyorsa ilişkiyi  yap boza çevirdiyse orda kişilik bozukluklarına bakmak gerekir. İdealize etme aşağılama, hakaret, terkedilme eğer sen izin verirsen bir döngü halinde devam eder.

Radarına yeni birini alana kadar seni kısa süreli sevgi bombardımanına tutar ve yine gider.

Yıllarca bu döngüde kendi kimliğini kaybedersin. Unutma bir narsist ben her şeyin en iyisine layığım çünkü kusursuzum inancı taşıdığı için hatalarını kabul etmez diğer insanların düşüncelerini umursamaz. Varsa yoksa onun dertleri onun sevinçleri onun amaçları önemlidir. Senin yaşadıklarıni paylasman  onun için ninni dinlemek gibidir.

Yazının devamını haftaya yayınlamak istedim.

Fayda sağlama dileğiyle

Sosyal medya hesaplarımdan (psikososyalbilinç) beni takip etmeniz mutlu eder.

Sevgiyle kalın…

Canan issiyil
Sosyolog /Aile Danışmanı

Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız.